Selo Gostuša, nosilac evropske nagrade

Gostuša

Gostuša

Selo Gostuša privuklo je pažnju javnosti kada je rad pod nazivom “Studija zaštite staroplaninskog sela Gostuša” nagrađen najznačajnijom nagradom Evropske unije iz oblasti zaštite kulturnog nasleđa.

U pitanju je Grand-pri nagrada u vrednosti od 10 hiljada evra i priznanje Evropske unije i Evropa Nostre za kulturno nasleđe za 2016. godinu.

„Studija zaštite ugroženog narodnog graditeljstva u ovom malom, ali jedinstvenom selu, predstavlja dokaz da posao može da se obavi uz primenu visokih standarda zaštite, zahvaljujući čvrstoj posvećenosti i odlučnosti uprkos ograničenim sredstvima. Istraživanje u svrhu konzervacije je bilo izrazito temeljno i sprovedeno sa jasnim akcionim planom i vizijom“, napisao je član žirija o ovom istraživačkom projektu koji je finansiran od strane Ministarstva kulture i informisanja Republike Srbije.

Istraživači su sproveli arhitektonska istraživanja na svakom objektu i napravili sveobuhvatnu dokumentaciju u vezi sa arhitektonskim i građevinskim tehnikama. Posebna vrednost studije je ubedljiv obrazovni element kroz aktivno angažovanje studenata koji se bave nasleđem.

Uz to, koordinatori projekta su bili posvećeni pojašnjavanju značaja restauratorskih radova lokalnoj zajednici i imali su nameru da uključe meštane u dalju edukaciju u svim aspektima projekta. Samim tim, završetak studije i realizacija restauratorskih radova doprineli su podizanju entuzijazma i poboljšanju kvaliteta seoskog života.

Projekat ima izuzetan međunarodni značaj i već se pokazao kao primer dobre prakse koje su istraživači predstavili na međunarodnim konferencijama. Zahvaljujući njihovoj istrajnosti selo Gostuša i njegovo prirodno okruženje postaju prepoznatljivi.

„Namera tima da nekadašnje javne zgrade privede novoj nameni kulturnih centara, koji će potencijalno pospešiti razvoj turizma u ovoj oblasti i doprineti revitalizaciji sela, predstavlja izuzetan aspekat ovog projekta“, istakao je žiri. Iako je aspekat zaštite narodnog graditeljstva očigledan, studija je nadmašila ovu materijalnu stranu i ima ulogu podizanja kulturnog identiteta područja obezbeđujući nove mogućnosti za društveni i ekonomski razvoj posebno u ovom regionu.

Gostuša, kameno selo

Selo Gostuša, ili “Kameno selo” kako ga nazivaju zbog dominantnog građevinskog materijala za izgradnju kuća, nalazi se na tridesetak kilometara od Pirota, nedaleko od Zavojskog jezera, na 700 metara nadmorske visine, u Parku prirode Stara planina.

Specifičnost neobičnog mesta koje krasi istočnu Srbiju je jedinstvena arhitektura, koja je sačuvana u svom autentičnom stanju.

Kuće, iako stare i trošne, njih oko 200, i dalje ne podležu u potpunosti zubu vremena. Zidane su bez maltera ili bilo kog drugog vezivnog materijala, tehnikom pod nazivom suvozidica. To znači da umesto ćeramide i crepa, kao osnovni materijal za pokrivanje služe kamene ploče, pa su sve zgrade praktično od temelja do krova, od kamena.

Izvor: Pirorske vesti 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *